Europa Zachodnia zmaga się z kolejną falą rekordowych upałów, a temperatury w niektórych regionach Hiszpanii sięgają nawet 45 st. C. O tym, jak mieszkańcy południa Europy radzą sobie z ekstremalnym gorącem, opowiada w Medonecie lekarka Marzena Haja, która od kilku lat mieszka w Andaluzji. Jej doświadczenia pokazują, że upały to nie tylko kwestia przyzwyczajenia, ale także codziennych nawyków i troski o zdrowie.
W Hiszpanii wysokie temperatury są normą przez większą część roku, jednak nie wszystkie regiony odczuwają je w ten sam sposób. Najgoręcej jest w głębi kraju, zwłaszcza w Andaluzji, gdzie miasta takie jak Sewilla czy Kordoba regularnie notują temperatury przekraczające 40 st. C. Na wybrzeżu, choć wpływ Atlantyku nieco łagodzi upały, lato wciąż potrafi być wyjątkowo trudne do zniesienia. W Jerez de la Frontera, gdzie mieszka lekarka, w sierpniu 2025 r. odnotowano aż 45,8 st. C.
Jak podkreśla rozmóczyni Medonetu, nie tylko temperatura powietrza decyduje o tym, jak odczuwamy upał. Wilgotność, promieniowanie słoneczne, wiatr oraz temperatury nocą mają ogromne znaczenie dla samopoczucia i możliwości regeneracji organizmu. Szczególnie trudne są noce, gdy temperatura nie spada wystarczająco, co utrudnia odpoczynek.
Wpływ wiatru Levante na codzienne życie
Jednym z charakterystycznych zjawisk pogodowych w południowej Hiszpanii jest wiatr Levante, który wieje ze wschodu w rejonie Kadyksu i Cieśniny Gibraltarskiej. Lekarka wyjaśnia, że Levante potrafi całkowicie zmienić plany mieszkańców — silny, ciepły wiatr sprawia, że nawet pobyt na plaży staje się nieprzyjemny, a piasek uderza w skórę. W takich dniach mieszkańcy rezygnują z plażowania i szukają bardziej osłoniętych miejsc.
Wiatr ten, w połączeniu z wysokimi temperaturami, może powodować bóle głowy, zmęczenie i rozdrażnienie. Marzena Haja zaznacza, że choć nie można jednoznacznie przypisać tych objawów tylko wiatrowi, to mieszkańcy regionu doskonale wiedzą, jak bardzo Levante potrafi wpłynąć na samopoczucie.
Zmieniający się klimat i dłuższe fale upałów
Hiszpanie są przyzwyczajeni do gorącego klimatu, jednak, jak zauważa lekarka, coraz częściej zwracają uwagę na to, że upały zaczynają się wcześniej i trwają dłużej niż kiedyś. Dawniej fale wysokich temperatur trwały dwa lub trzy dni, po czym następowało ochłodzenie. Obecnie gorące okresy są dłuższe i powtarzają się przez większą część lata.
Codzienne życie w cieniu upału
Lekarka mówi w Medonecie, że mieszkańcy południowej Hiszpanii nauczyli się dostosowywać swój tryb życia do warunków pogodowych. W najgorętszych godzinach dnia unikają wychodzenia na zewnątrz, a aktywność fizyczną planują na wczesny ranek lub późny wieczór. Klimatyzacja stała się nieodłącznym elementem domów, miejsc pracy i samochodów. W restauracjach i na tarasach często montowane są rozpylacze wody, które pomagają schłodzić powietrze.
Wysokie temperatury wpływają także na sposób odżywiania. Latem Hiszpanie chętnie sięgają po lekkie, świeże potrawy, takie jak sałatki, owoce, ryby czy tradycyjne chłodniki — gazpacho i salmorejo. Te dania nie tylko orzeźwiają, ale także pomagają utrzymać odpowiedni poziom nawodnienia.
Sjesta i wieczorne życie towarzyskie
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów hiszpańskiej kultury jest sjesta. W upalne popołudnia wiele sklepów i lokali jest zamkniętych, a mieszkańcy wracają do domów na obiad i krótki odpoczynek. Jak tłumaczy Marzena Haja, sjesta nie zawsze oznacza długi sen — często to po prostu chwila relaksu na kanapie.
Ze względu na wysokie temperatury w ciągu dnia, życie towarzyskie przenosi się na wieczór i noc. Spacer o godzinie 22 czy nawet północy nie jest niczym niezwykłym, a dzieci latem chodzą spać znacznie później niż w innych porach roku.
Zdrowie w czasie upałów — na co zwracać uwagę?
Fale upałów mają bezpośredni wpływ na zdrowie mieszkańców. Lekarka podkreśla, że w czasie wysokich temperatur częściej obserwuje się przypadki odwodnienia, wyczerpania cieplnego, udarów cieplnych, omdleń czy zaburzeń poziomu glukozy u osób z cukrzycą. Szczególnie narażone są osoby starsze, niemowlęta, małe dzieci oraz pacjenci z chorobami przewlekłymi.
Marzena Haja zwraca uwagę, że w Hiszpanii znacznie częściej spotyka się objawy przewlekłego uszkodzenia skóry przez słońce, takie jak przebarwienia, zmarszczki czy zmiany nowotworowe. Jej zdaniem ochrona przeciwsłoneczna powinna być traktowana nie tylko jako kwestia estetyki, ale przede wszystkim zdrowia.
Ochrona dzieci przed słońcem i upałem
W hiszpańskiej kulturze plaża jest ważnym elementem życia rodzinnego, jednak ochrona najmłodszych przed słońcem wymaga szczególnej uwagi. Lekarka podkreśla, że niemowlęta nie powinny być wystawiane na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, a dzieci do drugiego roku życia powinny być szczególnie chronione przed upałem i promieniowaniem UV. Odpowiednie ubranie, nakrycie głowy, krem z filtrem oraz unikanie najgorętszych godzin to podstawowe zasady bezpieczeństwa.
Szkoły w obliczu rosnących temperatur
W ostatnich latach hiszpańskie szkoły coraz częściej dostosowują się do nowych warunków klimatycznych. Wprowadzane są klimatyzacje, wentylatory oraz rozwiązania zwiększające ilość cienia na szkolnych podwórkach. Rodzice i stowarzyszenia rodziców aktywnie domagają się poprawy warunków, aby dzieci mogły bezpiecznie spędzać czas w szkole nawet podczas największych upałów.
Zmiana podejścia do upałów
Marzena Haja podkreśla, że społeczeństwo stopniowo zmienia swoje podejście do upałów. Jej zdaniem nie chodzi już tylko o korzystanie ze słońca i plaży, ale o dostosowanie pracy, szkoły i codziennego życia do nowych realiów klimatycznych, aby chronić zdrowie.
Proste zasady na upał
Na pytanie o najważniejsze rady dotyczące radzenia sobie z upałem, lekarka odpowiada, że kluczowe jest regularne nawadnianie, unikanie słońca w najgorętszych godzinach oraz szczególna troska o dzieci i osoby starsze. Zwraca uwagę, by nie lekceważyć pierwszych objawów wyczerpania cieplnego, takich jak silne zawroty głowy, osłabienie czy dezorientacja. Jej zdaniem, choć życie w słonecznym kraju uczy cieszyć się słońcem, równie ważne jest nauczenie się szacunku do jego siły i dbanie o bezpieczeństwo własne oraz najbliższych.
źródło: medonet.pl
