Coraz częstsze fale upałów stanowią poważne wyzwanie dla polskich szpitali. Dyrektorzy placówek zapewniają, że bezpieczeństwo pacjentów nie jest zagrożone, jednak przyznają, że infrastruktura nie zawsze nadąża za dynamicznie zmieniającym się klimatem. Tam, gdzie nie ma klimatyzacji, szpitale stosują różne rozwiązania, by zapewnić komfort chorym i personelowi.
Obecne przepisy nie wymagają instalowania klimatyzacji w całych budynkach szpitalnych, z wyjątkiem Oddziałów Anestezjologii i Intensywnej Terapii. Jak wyjaśnia w Medonecie Mirosław Leśniewski, dyrektor szpitala w Lesku, większość nowych bloków operacyjnych jest już wyposażona w klimatyzację, natomiast w starszych oddziałach pacjenci muszą korzystać z wentylatorów lub schładzanego nawiewu, który poprawia komfort. Dyrektorzy szpitali podkreślają, że każda fala upałów oznacza dodatkowe wydatki, a rosnące rachunki za energię elektryczną ograniczają możliwości chłodzenia wszystkich pomieszczeń.
Pacjenci i ich bliscy, zwłaszcza na oddziałach bez klimatyzacji, próbują radzić sobie na własną rękę — przynoszą wiatraki, zaklejają okna folią lub korzystają z rolet. Dyrektorzy zwracają uwagę, że choć takie działania przynoszą ulgę, to jednak koszty energii stają się coraz większym obciążeniem dla placówek.
Upały zagrożeniem dla pacjentów i sprzętu
Wysokie temperatury to nie tylko kwestia komfortu, ale także realne zagrożenie dla zdrowia pacjentów oraz sprawności sprzętu medycznego. Tomasz Kopiec, dyrektor szpitala im. Orłowskiego w Warszawie, zwraca uwagę, że upały wpływają zarówno na bezpieczeństwo chorych, jak i na warunki pracy personelu oraz funkcjonowanie aparatury. Najbardziej narażone są osoby starsze, pacjenci z chorobami serca, nerek czy po poważnych operacjach. Kopiec wyjaśnia, że wysoka temperatura zwiększa ryzyko odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i pogorszenia wydolności krążenia.
Personel medyczny również odczuwa skutki upałów — wielogodzinna praca w odzieży ochronnej, zwłaszcza podczas procedur radiologicznych, prowadzi do szybkiego zmęczenia i odwodnienia. Wysokie temperatury są także niebezpieczne dla urządzeń medycznych, takich jak tomografy komputerowe, rezonanse magnetyczne czy serwerownie, które muszą pracować w określonym zakresie temperatur. Przekroczenie tych wartości może skutkować automatycznym wyłączeniem sprzętu lub spadkiem jego wydajności.
Awaryjne zasilanie i ochrona leków
Szpitale muszą być przygotowane na przerwy w dostawie prądu, dlatego posiadają rezerwowe źródła zasilania — agregaty prądotwórcze i systemy UPS dla kluczowych urządzeń. W przypadku zaniku zasilania priorytetem jest utrzymanie pracy oddziałów intensywnej terapii, sal operacyjnych, respiratorów i laboratoriów. Jednak nie cała infrastruktura szpitalna działa wtedy w pełnym zakresie, a planowe zabiegi czy prace administracyjne mogą zostać ograniczone.
Szczególnej ochrony wymagają także leki, które muszą być przechowywane w kontrolowanej temperaturze, jak szczepionki czy preparaty biologiczne. Nowoczesne lodówki szpitalne są wyposażone w systemy monitorowania temperatury i alarmy, a często także w zasilanie awaryjne.
Wyzwania dla infrastruktury szpitalnej
Wraz z nasilającymi się falami upałów coraz wyraźniej widać ograniczenia infrastruktury szpitalnej, która była projektowana kilkadziesiąt lat temu. Wiele placówek działa w budynkach nieprzystosowanych do wielodniowych upałów przekraczających 35 st. C. Problemem staje się nie tylko komfort pacjentów i personelu, ale także utrzymanie właściwych parametrów pracy instalacji technicznych.
Tomasz Kopiec przyznaje w Medonecie, że ostatnia fala upałów pokazała, jak ekstremalne warunki pogodowe mogą wpłynąć na organizację pracy szpitala. W jego placówce doszło do przeciążenia systemu technicznego, co wymusiło czasowe ograniczenie wykonywania części zabiegów. Dyrektor podkreśla, że potrzeba modernizacji infrastruktury staje się coraz pilniejsza, jednak możliwości pozyskania środków na takie inwestycje są ograniczone.
Jak radzą sobie polskie szpitale?
W wielu szpitalach montowane są rolety, folie odbijające światło czy przenośne klimatyzatory. Popularne są także wentylatory, szczególnie w najbardziej nasłonecznionych pomieszczeniach. Jednak nie zawsze montaż klimatyzacji jest możliwy — przeszkodą bywają zarówno kwestie techniczne, jak i ochrona zabytkowych budynków.
Krzysztof Zaczek, dyrektor szpitala Murcki w Katowicach, podkreśla w rozmowie z Medonetem, że wiele pracowni diagnostycznych i serwerowni jest już projektowanych jako klimatyzowane, a szpitale posiadają rezerwowe źródła zasilania. Największym problemem pozostają jednak sale chorych w starszych budynkach, gdzie nie ma technologii chłodzenia powietrza. Zaczek wyjaśnia, że w jego szpitalu stosuje się zaciemnianie sal, rolety typu "dzień-noc", folie odbijające światło, a także klimatyzatory przenośne i wentylatory tam, gdzie jest to najbardziej potrzebne. Dodatkowym atutem placówki jest lokalizacja na zalesionym terenie, co pozwala utrzymać niższą temperaturę niż w centrum miasta.
Szpitale uczą się na błędach innych
Doświadczenia z Wielkiej Brytanii pokazują, jak poważne mogą być skutki upałów dla szpitali. W czerwcu brytyjskie placówki zmagały się z awariami sprzętu medycznego, serwerowni i systemów chłodzenia, co doprowadziło do odwołania setek zaplanowanych zabiegów i badań. Krzysztof Zaczek zwraca uwagę, że polskie szpitale mają pewną przewagę, ponieważ wiele nowych pracowni i serwerowni jest już klimatyzowanych, a placówki dysponują rezerwowym zasilaniem. Jednak największym wyzwaniem pozostają sale chorych w starszych budynkach.
źródło: medonet.pl
