Ślady św. Edmunda Campiona (1540–1581) w Cieszynie - Beskidy News

Używamy plików cookie, aby pomóc w personalizacji treści, dostosowywać i analizować reklamy oraz zapewnić bezpieczne korzystanie z serwisu. Korzystając z witryny, wyrażasz zgodę na gromadzenie przez nas informacji. Szczegóły znajdziesz w zakładce: Polityka prywatności.

Witaj,

Możesz zobaczyć informacje dotyczące tylko twojego powiatu, wybierając go z listy poniżej.

 

 

Wesprzyj nas na Patronite
patronite

 

 

Nie pokazuj więcej tego okna

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Prezentujemy i polecamy ciekawostki, dotyczące zbiorów Książnicy Cieszyńskiej. dotyczą św. Edmunda Campiona.

W latach 20. ubiegłego wieku na łamach pisma „The Woodstock Letters” wydawanego w seminarium jezuickim w Woodstock (stan Maryland – USA), odnotowano w cieszyńskich zbiorach obecność XVI-wiecznego rękopisu związanego z osobą angielskiego jezuity Edmunda Campiona (1540–1581). Prawie sto lat później, bo w roku 2013, manuskrypt stał się obiektem zainteresowania dr Clarindy Calmy z Wyższej Szkoły Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera w Krakowie i dr Gerarda Kilroya z St. Catharine’s College Uniwersytetu Oksford, którzy postanowili zweryfikować hipotezę, że rękopis przechowywany w Książnicy Cieszyńskiej jest autografem kanonizowanego w 1970 roku Edmunda Campiona. Potwierdzenie tej tezy pozwoliłoby nadać rękopisowi rangę relikwii.

Jezuita był jedną z ofiar prześladowań religijnych, które miały miejsce w Anglii na przełomie wieków XVI i XVII. Po przybyciu do elżbietańskiej Anglii w 1580 roku w celu założenia misji papieskiej, w niedługim czasie został uwięziony w Tower, poddany wielokrotnym torturom i stracony na początku grudnia 1581 roku. Campion wstąpił do Towarzystwa Jezusowego w Rzymie. Nowicjat odbył w Brnie na Morawach, a następnie przez sześć lat wykładał retorykę i filozofię w kolegium jezuickim św. Klemensa w Pradze. Właśnie z tym ostatnim miejscem związany jest – z uwagi na swe powstanie – wspomniany wyżej XVI-wieczny manuskrypt zatytułowany Concionale ex concionibus a R[everedissimo] P[atre] Edmundo Campiano S[ocietatis] J[esu] pronunciatis collectum A[nno] D[omini] 1599, zawierający m.in. domniemany autograf angielskiego świętego.

W Cieszynie ów rękopis znalazł za sprawą Leopolda Jana Szersznika (1747–1814), który przebywał w Pradze po niemal dwóch wiekach, jakie upłynęły od pobytu tam Campiona. Kasata jezuitów dokonana w 1773 roku zmusiła cieszyńskiego jezuitę do opuszczenia Pragi i ostatecznego powrotu do rodzinnego miasta. W okresie kilkunastoletniego pobytu na Morawach i w Czechach Szersznik zgromadził cenną kolekcję druków i rękopisów. Dzięki cesarskiemu reskryptowi zezwalającemu byłym jezuitom na zatrzymanie książek, które w chwili kasaty zakonu znajdowały się w ich dyspozycji, zbiór ten wzbogacił się o wiele cennych druków i rękopisów pozyskanych z biblioteki kolegium akademickiego św. Klemensa w Pradze. Omawiany rękopis posiada sygnaturę SZ DD V 8. Z uwagi na swoją wartość już wcześniej został poddany kompleksowym zabiegom konserwacyjnym. Wykonana została również jego kopia cyfrowa, dostępna za pośrednictwem internetowego profilu Książnicy Cieszyńskiej w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej (https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/22377/edition/19705#description).

W dniu 29 kwietnia 2013 roku w Książnicy Cieszyńskiej dr Clarinda Calma i dr Gerard Kilroy w czasie wykładu poświęconego osobie Edmunda Campiona i cieszyńskiemu rękopisowi o tytule „Ślady Oksfordczyka w Cieszynie”, przedstawili wstępne ustalenia z przeprowadzonych badań. Pomimo że wstępnie odrzucono teorię, jakoby rękopis z biblioteki Leopolda Jana Szersznika był prawdziwym autografem Edmunda Campiona, badacze uznali go za niezwykle ciekawy z uwagi na okoliczności powstania. Według poczynionych przez nich ustaleń manuskrypt (a przynajmniej jego część) został sporządzony przez uczniów Campiona w kolegium jezuickim w Pradze około dwa lata przed śmiercią angielskiego jezuity. Według przypuszczeń badaczy pośpiesznie spisywane i w wielu przypadkach trudne do rozszyfrowania teksty kazań były sporządzane m.in. w trakcie słuchania homilii Campiona, wygłaszanych regularnie dla studentów filozofii.

W 2015 roku dr Gerard Kilroy, posiadający już w swoim dorobku pracę monograficzną poświęconą osobie Edmunda Campiona –„Edmund Campion. Memory and Transcription” (Londyn, 2005) opublikował dzieło „Edmund Campion. A scholarly life” (Farnham, cop. 2015), podpierając wywody w nim zawarte m.in o ustalenia poczynione w czasie badań rękopisu z biblioteki cieszyńskiego jezuity. W rozdziale „Et in Arcadia ego” analizuje aspekty działalności Campiona jako profesora retoryki w praskim kolegium jezuickim oraz opisuje reprezentatywne dla tego okresu rękopisy (w tym cieszyński). Autor wielokrotnie przywołuje w przypisach rękopis przechowywany w Książnicy Cieszyńskiej, jak również wykorzystuje cyfrowe reprodukcje wybranych kart cieszyńskiego manuskryptu. W publikacji rozwija wstępne teorie przedstawione w czasie cieszyńskiego wykładu w 2013 roku Z ustaleń badacza wynika, że cieszyński rękopis stanowi zbiór tekstów zapisanych ręką co najmniej 4 różnych autorów. Trzon manuskryptu stanowi blisko 80 kazań niedzielnych wygłoszonych w okresie od 30 listopada 1578 roku do 14 lutego 1580 roku (rękopis potwierdza, że Campion opuścił Pragę pomiędzy 15 a 22 lutego 1580 roku) zapisanych przez przyjaciela Campiona, Jana Aquensis. W dalszej części znajdują się notatki dotyczące Cycerona oraz wcześniejsze teksty Campiona, w tym przemowy skierowane do członków „Bractwa Pozdrowienia Najświętszej Dziewicy” w praskim Klementinum. W przeciwieństwie do autorstwa skrybów, którzy spisali kazania oraz fragmenty notatek na temat Cycerona, nieznana jest tożsamość osób przepisujących pozostałe teksty. Ponadto, według autora publikacji cześć z nich wydaje się być zgromadzona po śmierci Campiona.

                                                                                                                                                                                                         Oprac. Krzysztof Kleczek

 Ilustracje:

  1. Początek kazania Edmunda Campiona (1540–1581) wygłoszonego w kolegium jezuickim w Pradze w pierwszą niedzielę Adwentu, 30 listopada 1578 roku, zapisanego przez ucznia i przyjaciela Campiona, Jana Aquensis z Pragi.
  1. Przemowa do „Bractwa Pozdrowienia Najświętszej Dziewicy” –De tuela B.V. Mariae (O wstawiennictwie Błogosławionej Dziewicy) wygłoszona w praskim Klementinum przez Edmunda Campiona.
  1. Scena śmierci Edmunda Campiona zilustrowana miedziorytem Melchiora Küsela (1626–1684), pochodzącym z dzieła Matěja Tannera (1630–1692), Societais Jesu usque ad Sanguinis et vitae profusionem militians... wydanego w 1675 roku w Pradze. Zasądzoną dla Edmunda Campiona karę śmierci przez powieszenie, otwarcie wnętrzności i poćwiartowanie wykonanao 1 grudnia 1581 roku Wraz z nim śmierć poniósł widoczny na ilustracji Aleksander Briant (1556–1581) i Rudolf Sherwin (ok. 1550–1581).
  1. Wykład dr Clarindy Calmy (Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera) i dr. Gerarda Kilroya (St Catharine’s College, University of  Oxford) „Ślady Oksfordczyka w Cieszynie” w Książnicy Cieszyńskiej, 29 kwietnia 2013 roku.

 

Udostępnij

2
+2
0
Reklama

Pobierz bezpłatną aplikację

Informacje z Twojego powiatu na wyciągnięcie ręki.

Google Play

Logo Beskidy News
Masz dla nas informacje? Newsy? Widziałeś lub słyszałeś coś ważnego? Chcesz, aby Twoją sprawą zajął się reporter? Daj nam znać. Dyżurujemy całą dobę, reagujemy od razu.

 

Imię i nazwisko (*)
Podaj imię i nazwisko
E-mail (*)
Podaj adres e-mail
Temat (*)
Podaj temat
Wiadomość (*)
Napisz wiadomość
Załącznik
Dodaj załącznik
(gif, jpeg, jpg, png, zip)
Captcha (*)
Rozwiąż captchę