Lekarze rodzinni zrzeszeni w Federacji Porozumienie Zielonogórskie podpisali roczne aneksy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Decyzja zapadła mimo braku porozumienia w sprawie kluczowych postulatów medyków. Środowisko alarmuje na łamach Medonetu, że system podstawowej opieki zdrowotnej znalazł się na granicy wydolności, a pacjenci mogą spodziewać się pogorszenia dostępu do świadczeń.
Wraz z końcem marca wygasły kontrakty z NFZ dla większości przychodni rodzinnych należących do Federacji Porozumienie Zielonogórskie. To około sześćdziesiąt procent lekarzy rodzinnych w kraju. Jak wynika z informacji Medonetu, przychodnie zdecydowały się podpisać roczne aneksy nie dlatego, że problem został rozwiązany, lecz by nie pozostawić pacjentów bez opieki. Lekarze tłumaczą, że system ochrony zdrowia działa obecnie na granicy swoich możliwości.
Podczas negocjacji, które odbyły się 25 marca, NFZ odrzucił wszystkie propozycje środowiska lekarskiego dotyczące warunków przedłużenia kontraktów, w tym podwyżki tzw. stawki kapitacyjnej. Od 2020 r. wynosi ona nieco ponad 18 zł miesięcznie za każdego zapisanego pacjenta, co według lekarzy nie odpowiada rosnącym kosztom prowadzenia placówek.
Lekarz Tomasz Zieliński z Porozumienia Zielonogórskiego podkreśla, że decyzja o podpisaniu umów była podyktowana troską o pacjentów. Wskazuje także, że cykl obniżek kontraktów w szpitalach na diagnostykę sprawi, iż pacjenci będą kierowani do POZ, które nie otrzymały dodatkowego wsparcia finansowego.
Prezes Federacji, Jacek Krajewski, podkreślił, że lekarze nadal pracują w warunkach, które są na granicy wydolności systemu, a jeśli sytuacja się nie zmieni, pacjenci odczują to w dostępie do świadczeń. Wiceprezes Marek Twardowski zwrócił uwagę, że działania te będą miały realne konsekwencje dla zdrowia Polaków, prowadząc do późniejszych rozpoznań oraz trudniejszego dostępu do leczenia.
Głównym punktem spornym pozostaje stawka kapitacyjna, która od czterech lat nie uległa zmianie i wynosi obecnie 18,84 zł miesięcznie za osobę. Z tej kwoty przychodnie muszą pokrywać wszystkie koszty funkcjonowania — od wynagrodzeń personelu, przez utrzymanie lokalu, po realizację świadczeń. W tym czasie płaca minimalna i przeciętne wynagrodzenie znacząco wzrosły, podobnie jak koszty energii i sprzętu. Zieliński wskazuje, że opieka koordynowana w POZ, która mogłaby poprawić sytuację pacjentów przewlekle chorych, jest również niedofinansowana.
Lekarze podkreślają, że środki przeznaczone na opiekę koordynowaną często kończą się już w pierwszych miesiącach roku, co rodzi pytania o dalsze możliwości realizacji świadczeń. Zieliński w rozmowie z Medonetem zaznacza, że zabrakło realnej woli porozumienia ze strony Funduszu, a logika utrzymywania status quo w obliczu rosnących kosztów nie rozwiązuje problemów systemu.
Podkreśla również, że budżet NFZ z roku na rok rośnie i należy racjonalnie gospodarować dostępnymi środkami, zamiast twierdzić, że pieniędzy jest za mało.
W praktyce, skutki wieloletniego niedofinansowania są już zauważalne. W wielu placówkach pracuje zaledwie jeden lub dwóch lekarzy oraz dwie pielęgniarki, często w podeszłym wieku. Jeśli ktoś z zespołu odchodzi, przychodnia ogranicza działalność, a tam, gdzie brakuje następców, pojawiają się tzw. białe plamy — miejsca, gdzie lekarz przyjeżdża tylko kilka razy w tygodniu, by odbyć wizyty, bez zapewnienia ciągłości opieki.
Według Twardowskiego, jeśli sytuacja nie ulegnie zmianie, pacjenci odczują to poprzez ograniczenie liczby przyjęć, trudniejszy kontakt z przychodnią, wydłużający się czas oczekiwania oraz przenoszenie części problemów do opieki specjalistycznej i szpitali.
Statystyki wskazują, że liczba skarg na dostęp do świadczeń systematycznie rośnie. W województwie świętokrzyskim w ubiegłym roku zgłoszono 227 skarg, co oznacza wzrost o 134 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. W skali kraju NFZ odnotował w ubiegłym roku 8 548 skarg — o 11 procent więcej niż rok wcześniej. Pacjenci najczęściej skarżą się na utrudniony dostęp do świadczeń, problemy z dodzwonieniem się do placówki oraz długi czas oczekiwania na wizytę.
Mimo braku porozumienia Federacja zdecydowała się podpisać aneksy, by zapewnić ciągłość opieki pacjentom. Krajewski zaznaczył, że była to decyzja odpowiedzialna, lecz nie rozwiązuje problemów systemowych. Wskazał na ograniczenia w szpitalach, narastające trudności w diagnostyce i coraz dłuższe terminy w poradniach specjalistycznych, co powoduje, że pacjenci wracają do lekarzy rodzinnych.
Zieliński w rozmowie z Medonetem krytykuje politykę cięć prowadzoną przez NFZ, podkreślając, że polski system ochrony zdrowia już wcześniej był systemem niedoboru, a dalsze ograniczenia tylko pogorszą sytuację pacjentów. W jego ocenie, potrzebne są racjonalne i przemyślane zmiany, które poprawią dostępność do opieki medycznej.
Federacja Porozumienie Zielonogórskie zapowiada dalsze starania o zmianę warunków finansowania i organizacji POZ oraz domaga się natychmiastowych decyzji w tej sprawie.
Stanowisko NFZ przekazał rzecznik prasowy Paweł Florek, który wyjaśnił, że oczekiwania Federacji w najdroższym wariancie kosztowałyby Fundusz ponad 4,8 mld zł rocznie. Według wyliczeń NFZ, propozycje lekarzy obejmowały wzrost podstawowej stawki kapitacyjnej o 11 procent, co oznaczałoby dodatkowe 1,3 mld zł wydatków, a także podwyżki dla pacjentów w różnych grupach wiekowych, co generowałoby kolejne 2,5 mld zł kosztów. Fundusz argumentuje, że proponowane zmiany nie gwarantowałyby realnej poprawy jakości opieki ani dostępności świadczeń, a budżet NFZ jest już pod dużą presją.
Florek podkreślił, że stawka kapitacyjna od 2022 r. wzrosła już o 32 procent, a świadczenia finansowane poza nią również zwiększyły się o ponad 30 procent. Dodatkowo, od kwietnia zeszłego roku POZ otrzymuje wyższe finansowanie za opiekę nad seniorami i dziećmi, a program "Moje Zdrowie" przyniósł placówkom POZ prawie 700 mln zł dodatkowych środków. NFZ zaproponował przedłużenie umów na dotychczasowych warunkach, by zapewnić pacjentom dostęp do opieki. Fundusz deklaruje otwartość na dalszy dialog.
Problemy nie omijają także diagnostyki i leczenia specjalistycznego. NFZ planuje ograniczenia w finansowaniu badań takich jak kolonoskopia, gastroskopia, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Za badania wykonane ponad limit kontraktu Fundusz chce płacić 50 lub 60 procent wartości, a rozliczenia nadwykonań mają odbywać się po zakończeniu roku, co ma przynieść około 800 mln zł oszczędności. Rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej Jakub Kosikowski poinformował, że od kwietnia kilkanaście poradni i przychodni ograniczy przyjęcia pacjentów z powodu wyczerpania kontraktów z NFZ. Ograniczenia obejmą m.in. poradnie endoskopowe w Toruniu, Włocławku, województwie świętokrzyskim oraz pracownie diagnostyczne w Warszawie, Zabrzu, Lublinie i szpital w Gryfinie. Część placówek będzie przyjmować pacjentów tylko raz w tygodniu.
źródło: medonet.pl
