W 2026 r. Narodowy Fundusz Zdrowia może stanąć przed koniecznością zgromadzenia nawet 240 mld zł, co oznacza, że potrzeby finansowe funduszu przewyższą obecne założenia budżetowe o kilkadziesiąt miliardów złotych. Jak czytamy w Medonecie, rak natychmiastowych zmian w sposobie finansowania i reform systemowych może doprowadzić do poważnych problemów z wypłacalnością, a skutki tej sytuacji odczują pacjenci.
Federacja Przedsiębiorców Polskich przedstawiła najnowsze szacunki dotyczące deficytu środków w Narodowym Funduszu Zdrowia. Instytucja nie tylko nie zaprzecza tym wyliczeniom, ale również potwierdza je ustami swojego wiceprezesa. Jakub Szulc w rozmowie z Medonetem otwarcie przyznaje: "wpływy ze składki zdrowotnej nie wystarczają do pokrycia wszystkich zadań, które realizujemy. Będziemy potrzebowali więcej pieniędzy".
Rzeczywistość finansowa funduszu coraz bardziej odbiega od pierwotnych planów. Wiceprezes NFZ Jakub Szulc przywołuje konkretne liczby, które pokazują, jak szybko rośnie rozbieżność pomiędzy przychodami a wydatkami. W 2023 r. państwo przekazało do NFZ dodatkowe 200 mln zł, natomiast w 2024 r. dotacja z budżetu państwa wzrosła do 15 mld zł, choć pierwotnie planowano 8 mld zł. W poprzednim roku wsparcie to sięgnęło 26 mld zł, podczas gdy zakładano 18,3 mld zł. Na obecny rok przewidziano 26 mld zł, jednak ostateczna kwota nie jest jeszcze znana.
— Fundusz potrzebuje coraz większego finansowania pozaskładkowego i ja z tym nie będę dyskutował — przyznaje w rozmowie z Medonetem Jakub Szulc.
Wiceprezes NFZ podkreślił, że system finansowania powinien być dostosowany do rzeczywistych potrzeb, ponieważ realizowane zadania stają się coraz bardziej kosztowne, a ich liczba i stopień skomplikowania stale rosną.
Jakub Szulc odniósł się również do tematu ustawy o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia. Wskazał, że rekomendacje dotyczące wzrostu płac generują znaczne koszty – w 2025 r. wydatki z tego tytułu wyniosły 52 mld zł, natomiast w bieżącym roku mają sięgnąć już 70 mld zł, co obrazuje skalę rosnących potrzeb finansowych w tym sektorze.
Z raportu Federacji Przedsiębiorców Polskich wynika, że mimo iż państwo przeznacza na ochronę zdrowia 6,8 procent produktu krajowego brutto (licząc wydatki bieżące w odniesieniu do PKB sprzed dwóch lat), to rzeczywiste potrzeby finansowe znacznie przewyższają gwarancje ustawowe.
"W latach 2016-2024 poziom nominalnych wydatków na świadczenia opieki zdrowotnej w ramach NFZ zwiększył się o 160,3 proc., lecz liczba wykonywanych świadczeń jedynie o 9,8 proc." — czytamy w raporcie. "Wydajemy coraz więcej na leczenie, lecz nie dostajemy dużo więcej w zamian, przynajmniej w wymiarze ilościowym. Jednostkowy koszt pojedynczego świadczenia w NFZ przez ostatnie 9 lat urósł o 137 proc., podczas gdy poziom cen towarów i usług konsumpcyjnych podniósł się w tym samym czasie o 52,1 proc. Innymi słowy, poziom cen usług medycznych finansowanych przez NFZ rósł 2,5-krotnie szybciej niż inflacja."
W raporcie podkreślono również, że jednym z czynników napędzających wzrost kosztów jest obowiązująca od 2022 r. nowelizacja ustawy dotyczącej minimalnych wynagrodzeń w sektorze ochrony zdrowia.
Według prof. Macieja Banacha, prezesa Think Tanku "Innowacje dla zdrowia", trudna sytuacja finansowa NFZ nie jest wyłącznie efektem niedostatecznych środków, ale także konsekwencją niewykorzystanych możliwości oszczędności i braku optymalizacji. Luka finansowa względem średniej unijnej wynosi około 45 mld zł rocznie, a do 2030 r. może osiągnąć nawet 180 mld zł. Znaczna część środków jest tracona przez nieefektywną organizację systemu opieki zdrowotnej.
— Część pieniędzy można odzyskać stosunkowo szybko. Ograniczenie nocnej sprzedaży alkoholu mogłoby przynieść 7-11 mld zł oszczędności rocznie, głównie dzięki mniejszej liczbie hospitalizacji i interwencji ratunkowych — wylicza dla Medonetu ekspert. — Uszczelnienie systemu wizyt poprzez pełne wykorzystanie Internetowego Konta Pacjenta i eliminację nieodwołanych wizyt to kolejne ok. 180 mln zł rocznie, a ograniczenie powielania badań diagnostycznych mogłoby dać oszczędności liczone w miliardach złotych — dodaje.
Ekspert zwraca uwagę, że usprawnienie programów lekowych, ich lepsza kontrola i aktualizacja, mogą przynieść systemowi nawet kilkanaście miliardów złotych korzyści, a w zakresie profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych oszczędności mogą wynieść od 2 do 3 mld zł w dłuższym okresie.
Profesor Banach podkreśla, że brak odpowiedniej profilaktyki generuje największe straty finansowe. Koszty powikłań chorób, którym można było zapobiec, sięgają nawet 30 mld zł rocznie. Rozwój profilaktyki, podstawowej opieki zdrowotnej oraz ambulatoryjnej opieki specjalistycznej pozwoliłby ograniczyć liczbę hospitalizacji i poprawić efektywność wydatkowania środków. — W praktyce oznacza to, że pieniądze częściowo są w systemie — ale wymagają odważnych decyzji, cyfryzacji, lepszej organizacji opieki i konsekwentnej polityki zdrowotnej, a nie tylko zwiększania budżetu — uważa prof. Banach.
źródło: medonet.pl
