24 czerwca w Polsce weszły w życie nowe przepisy dotyczące kontroli jakości wody. Zmiany objęły nie tylko końcowy etap, czyli wodę w kranie, ale także całą trasę, jaką pokonuje ona od źródła do instalacji w budynkach. Szczególny nacisk zostanie położony na kontrolę rur i kranów, gdzie jakość wody często ulega pogorszeniu.
Jak wyjaśnia Medonet, nowe regulacje mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa zdrowotnego, zwłaszcza w miejscach, gdzie przebywa wiele osób lub są one szczególnie narażone na skutki zanieczyszczeń. Dotyczy to m.in. szpitali, domów opieki, hoteli oraz placówek dla dzieci i kobiet w ciąży. W tych obiektach wprowadzona zostanie obowiązkowa, regularna ocena ryzyka, obejmująca m.in. kontrolę obecności bakterii legionella oraz poziomu ołowiu, który może przedostawać się do wody ze starych instalacji.
Jak podkreśla w Medonecie Anna Kamińska, dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Zdrowotnego Człowieka w Środowisku w Głównym Inspektoracie Sanitarnym, nowe przepisy mają przede wszystkim zapewnić, że woda w polskich kranach będzie bezpieczna i czysta. Według niej, ich głównym celem jest skuteczniejsze wykrywanie i ograniczanie zagrożeń, które mogą wpływać na jakość wody.
Nowe substancje pod lupą
W ramach nowych przepisów badania jakości wody zostaną rozszerzone o dodatkowe parametry. Oprócz dotychczas monitorowanych wskaźników, pojawią się nowe substancje, które do tej pory nie były rutynowo sprawdzane. Wśród nich znalazły się związki powstające podczas uzdatniania wody, toksyny sinicowe, bisfenol A, a także tzw. wieczne chemikalia (PFAS), które mogą gromadzić się w organizmie i rozkładają się bardzo powoli. Dodatkowo kontrolowany będzie poziom uranu, który w nadmiarze może być szkodliwy dla nerek.
Anna Kamińska wyjaśnia, że badania wody prowadzone w ramach monitoringu zgodności są obowiązkowe od 1998 r., jednak obecnie wprowadzono do nich nowe parametry, takie jak obecność bisfenolu czy związków PFAS. Zwraca uwagę, że bisfenol A to związek chemiczny szeroko stosowany w produkcji tworzyw sztucznych, który może przedostawać się do środowiska wodnego. Z kolei związki PFAS, jak podkreśla, bardzo wolno rozkładają się w środowisku i mają zdolność do akumulacji w organizmie człowieka, a ich obecność w wodzie wynika głównie z zanieczyszczenia gleby pianami gaśniczymi i ściekami przemysłowymi. Wzbudzają one obawy jako potencjalnie toksyczne substancje wpływające na rozrodczość.
Nowe wymagania i surowsze normy
Na liście nowych parametrów znalazły się także kwasy halogenooctowe (HAA), będące produktami ubocznymi dezynfekcji, oraz mikrocystyna-LR, toksyna sinicowa badana warunkowo przy ryzyku zakwitów. Monitoring operacyjny zostanie poszerzony o badania mętności i colifagów somatycznych, które pozwalają na wczesne wykrywanie zanieczyszczeń mikrobiologicznych.
Zmiany obejmują również zaostrzenie zasad dotyczących przekroczeń norm jakości wody. Dotychczas dostawcy mogli skorzystać z trzech wyjątków, obecnie liczba ta została ograniczona do dwóch. Wszystkie materiały mające kontakt z wodą, takie jak filtry czy środki do uzdatniania, będą musiały spełniać rygorystyczne europejskie standardy.
Nowe przepisy uwzględniają także zanieczyszczenia, które dopiero zaczynają być szerzej rozpoznawane, jak mikroplastik czy śladowe ilości leków. Celem jest wczesne wykrywanie tych zagrożeń i szybka reakcja, zanim staną się one realnym problemem dla zdrowia.
Substancje wzbudzające zainteresowanie pod szczególnym nadzorem
Rozporządzenie przewiduje także szczególne zasady postępowania w przypadku wykrycia tzw. substancji wzbudzających zainteresowanie, do których należą pozostałości leków, mikroplastik oraz związki wpływające na gospodarkę hormonalną. Systematyczny monitoring tych parametrów ma umożliwić szybkie wykrywanie zagrożeń i wdrażanie działań naprawczych, takich jak zmiana technologii uzdatniania lub źródła poboru wody.
Anna Kamińska z GIS zaznacza, że przewidziano okresy przejściowe, aby podmioty odpowiedzialne za dostarczanie wody mogły stopniowo dostosować się do nowych obowiązków. Wspomina również o warsztatach zorganizowanych wspólnie z Wodami Polskimi, Ministerstwem Zdrowia i Ministerstwem Infrastruktury, które cieszyły się dużym zainteresowaniem, co jej zdaniem pozwala sądzić, że wdrożenie zmian przebiegnie sprawnie.
Większy nadzór i raportowanie na poziomie europejskim
Nowe regulacje przewidują, że badania jakości wody będą mogły przeprowadzać wyłącznie certyfikowane laboratoria, a sanepid otrzyma szersze uprawnienia kontrolne. Wyniki badań będą raportowane również na poziomie europejskim, co ma zwiększyć przejrzystość i umożliwić porównywanie jakości wody pomiędzy krajami.
Dla przeciętnego odbiorcy najważniejszą informacją jest to, że zmiany nie wynikają z pogorszenia jakości wody, lecz z potrzeby dokładniejszego jej monitorowania. Nowe przepisy mają pozwolić na wcześniejsze wykrywanie potencjalnych zagrożeń, zwłaszcza tych mniej oczywistych i długoterminowych, zanim staną się one realnym problemem dla zdrowia.
Treści z serwisu Medonet mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.
źródło: medonet.pl
